Encyklopedia Mielno




Mielno – duża wieś nadmorska w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Mielno na początku wąskiego przesmyku między Bałtykiem i jeziorem Jamno przy drodze wojewódzkiej nr 165. Wraz z sąsiednią miejscowością Unieście stanowi jeden z wielu kompleksów wypoczynkowo-rekreacyjnych polskiego wybrzeża. Połączenie z centrum Koszalina umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr "1" i "20"), a także w sezonie pociągi PKP Przewozy Regionalne (kursy średnio co godzinę). Do końca września 1938 roku docierał do Mielna tramwaj regionalny.

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1266. W 1945 wieś została włączona do Polski.

W latach 1975-1998 wieś należała do woj. koszalińskiego.

Gmina Mielno położona jest w północnej części powiatu koszalińskiego. W skład gminy wchodzi 8 sołectw: Chłopy, Gąski, Łazy, Mielenko, Mielno, Niegoszcz, Sarbinowo i Unieście.

Przyroda i turystyka:

Gmina leży na Wybrzeżu Słowińskim i Równinie Białogardzkiej w wąskim, 3-kilometrowym pasie nad Morzem Bałtyckim. Na obszarze gminy znajduje się też przybrzeżne Jezioro Jamno, do którego wpływa rzeka Dzierżęcinka przepływająca przez Koszalin. Większość miejscowości utrzymuje się głównie z turystyki. Tereny leśne zajmują 10% powierzchni gminy, a użytki rolne 34%.

Komunikacja:

Przez gminę prowadzi droga wojewódzka nr 165 łącząca Mielno z Mścicami (5 km, skrzyżowanie z drogą krajową nr 11). Odległość z Mielna do stolicy powiatu, Koszalina wynosi 12 km.

Mielno (stacja "Mielno Koszalińskie") uzyskało połączenie kolejowe w 1905 r. po doprowadzeniu linii ze wsi Mścice (na linii Kołobrzeg-Koszalin). W 1913 r. linię zelektryfikowano i wydłużono do Unieścia. W 1945 r. odcinek Mielno Kosz.-Unieście został rozebrany, później zlikwidowano trakcję elektryczną. W 1989 r. linię ponownie zelektryfikowano. W 1994 r. linia Mścice-Mielno Koszalińskie została zamknięta. Otwarta z powrotem w lipcu 2008.

W gminie czynne są 3 urzędy pocztowe: Łazy k. Koszalina (nr 76-002), Mielno (nr 76-032) i Sarbinowo Morskie (nr 76-034).

Zabytki:

Grodziska słowiańskie. Pierwsze znajduje się na wilgotnej łące pod lasem, idąc drogą polną od ul. Kościelnej. Jest to stożek ziemny otoczony fosą. Drugie istnieje na łące, nieco dalej w kierunku zachodnim, w stronę Mielenka. Według badań archeologicznych, pochodzą z IX lub X wieku, zamieszkane były przez pomorską ludność słowiańską.

Kościół gotycki z XV wieku. Znajduje się przy ul. Kościelnej 11. stoi na niewielkim wzniesieniu wokół którego są ślady fos. Niegdyś prawdopodobnie, poza funkcją sakralną miał również znaczenie obronne, a jeszcze wcześniej samo wzgórze było przypuszczalnie pogańskim miejscem kultowym. Wskazują na to znalezione w pobliżu kościoła urny z popiołami. Kościół pochodzi z XV wieku, wieża z XVI, przebudowany był kilkakrotnie, ostatnio w 1856 roku. Wystrój kościoła to barokowa ambona z XVIII wieku z rzeźbami 4 Ewangelistów i dwa dzwony kościelne z napisami majuskułą. Na jednym z nich jest napis: „ O Rex GloriaeVeni Cum Pace”.

Kościół w Sarbinowie. Jest to neogotycki kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny zbudowany w 1656 roku, z wysoką wieżą zbudowaną na planie ośmiokąta, nie przy szczycie kościoła, lecz z jego boku.

Rzeźba jelenia, która jest jakoby symbolem Mielna znajduje się przed budynkiem Urzędu Gminy przy ul. Chrobrego 10. Najpierw znajdowała się na placu przed muszlą koncertową, następnie została przeniesiona na ul. Parkową by 10 maja 1999 stanąć w obecnym miejscu. Ufundowana została w okresie międzywojennym, przez jednego z ziemian, na pamiątkę udanego polowania. Przedstawia metalową figurę jelenia naturalnej wielkości, umieszczonej na niskim, betonowym postumencie. W 1995 została zdewastowana co już stało się corocznym obyczajem.

Przy ul. Piastów 10 (dojście od ul. Cichej) na niewysokim cokole znajduje się pomnik Syreny z tarczą i mieczem, wykonany z metalizowanego betonu.

Nieco ponad 500 metrów na zachód od ul. 1 Maja, przy leśnej drodze prowadzącej do Mielenka i Chłopów, w latach 1940-1941 zbudowano dwa betonowe bunkry. Nie jest ściśle ustalone, jakie miały przeznaczenie. Najczęściej mówi się, że była to prochownia-skład amunicji i materiałów wybuchowych, lub też było to stanowisko obserwacyjne jednostki wojskowej w Unieściu.

Na granicy Mielna i Unieście w odległości 150 metrów od brzegu, znajduje się w morzu spory, pionowy walec stalowy dobrze widoczny z lądu. Wewnątrz walca zainstalowany był pływak, który przekazywał wahania poziomu morza do stacji mareograficznej Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego, usytuowanej niedaleko na wydmie. Tam specjalne urządzenie zegarowe w sposób ciągły notowało wskazania pływaka. Obecnie urządzenia te są nieczynne, a stacja PIHM nie istnieje.

Akt erekcyjny, upamiętniający 25 rocznicę PRL. Znajduje się w pobliżu skrzyżowania ulic: Chrobrego i Kościuszki, w centrum Mielna. Stanowi kompozycję trzech głazów. Na jednym z nich umieszczona jest tablica z tekstem aktu erekcyjnego, odnalezionego podczas prac przy budowie ulicy Kościuszki, pod obeliskiem upamiętniającym Jubileusz wyzwolenia i powrotu z ziem zachodnich do Macierzy.

Zabytkowa willa. Mieści się przy ul. 1 Maja 13. Jest to uroczy budynek z XIX wieku, wykonany w drewnie. Posiada okrągłą wieżyczkę o czterech kondygnacjach, liczne galeryjki, ozdobny dach i prezentuje się bardzo dekoracyjnie. Wykonana znakomicie przez doskonałych rzemieślników, była letnią rezydencją zamożnego mieszczaństwa z Koszalina. Po wojnie była pensjonatem FWP. Obecnie jest własnością prywatną, w remoncie.

Pomnik lotników, znajduje się na nadmorskiej promenadzie, nieco na lewo, od końcówki ul. Słonecznej. Na podmurówce, wykonanej z kostki granitowej znajduje się pionowy element usterzenia samolotu z duraluminium. Na jego obu stronach są biało-czerwone szachownice, a ponadto na stronie zachodniej-mosiężna tablica z oznaką pilota i napisem: „Pamięć Lotnikom. Kpt. pil. inż. Jan Kozyra, por. pil. inż. Ryszard Duro, poległym tragicznie 1987 09 07. Koledzy z J.W. 5069.” Pomnik wzniesiony został w pobliżu miejsca gdzie wydarzyła się katastrofa samolotu wojskowego. Odsłonięcie pomnika nastąpiło wiosną 1988 roku.

Latarnia morska w Gąskach. Druga pod względem wysokości w Polsce, licząca 50,2 m wysokości. Jej budowę ukończono na przełomie 1877/1878 roku. Latarnia morska jest udostępniona do zwiedzania. Światło latarni morskiej w Gąskach jest widoczne- przy dobrej pogodzie-z odległości 19,5 mili morskiej, to jest około 36 km.

Źródło: Wikipedia